Giáo dục đại học có phải là một thị trường? Phạm Hiệp

Đó cũng là một trong những chủ để mà ba vị khách mời (GS. Ngô Bảo Châu, Đại học Chicago; PGS. Trần Ngọc Anh, Đại học Indiana tại Bloomington và PGS. Đỗ Quốc Anh, Học viện Khoa học Chính trị Paris) thảo luận rất sôi nổi trong chương trình Đối thoại Chính sách phát sóng trên VTV1 ngày 13/8 vừa qua. Trong khi PGS. Ngọc Anh cho rằng giáo dục đại học (GDĐH) đúng là một thị trường thì GS. Châu lại có quan điểm ở chiều ngược lại; còn PGS. Quốc Anh dường như có quan điểm trung dung ở giữa 2 người đồng nghiệp.

Trong thực tế, đây cũng là một trong những chủ đề nóng được giới nghiên cứu và quản lý GDĐH trên toàn thế giới thảo luận sôi nổi trong suốt hơn 20 năm qua. Và cũng như kết quả tại buổi đối thoại giữa GS. Châu, PGS. Ngọc Anh và PGS. Quốc Anh kể trên, câu trả lời cho vấn đề này, ở phạm vi quốc tế, cho đến nay vẫn chưa thực sự ngã ngũ.

Ngăn chặn ĐH phi lợi nhuận giả hiệu

Bất cập về pháp lý cho trường lợi nhuận và phi lợi nhuận đã dẫn đến mâu thuẫn nội bộ tại các trường nhưng được ngụy trang dưới danh nghĩa cuộc chiến giữa vì lợi nhuận và phi lợi nhuận khiến những thảo luận có tính chất xây dựng cần thiết cho việc phát triển chính sách bị lạc hướng

Hội thảo về “Điều lệ trường ĐH phi lợi nhuận” do Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ ngoài công lậptổ chức mới đây tại Hà Nội đã phản ánh nhiều mâu thuẫn và bất cập trong chính sách đối vớitrường ngoài công lập, mà nổi bật là vấn đề khuôn khổ pháp lý cho trường vì lợi nhuận và phi lợi nhuận.

Trường nào có đạo đức hơn?

Câu hỏi đặt ra là kinh doanh giáo dục nhằm tìm kiếm lợi nhuận có phải là việc làm phi đạo đức? Nếu câu trả lời là có, vì sao kinh doanh bệnh viện, nhà thuốc, những thứ liên quan trực tiếp đến sinh mệnh, sức khỏe con người lại được coi là hợp đạo đức? Vì sao kinh doanh văn hóa phẩm, nghệ thuật, những thứ liên quan đến tinh thần, giá trị, niềm tin, lại được coi là hợp đạo đức? Vì sao kinh doanh nhà trẻ, mẫu giáo được xem là hợp đạo đức, còn giáo dục ĐH thì không?

Giáo dục đại học: 'Cùng tắc biến, biến tắc thông'?

Thời gian qua, trong giáo dục ĐH có một loạt vụ việc như trường ĐH Tôn Đức Thắng kiện GS Nguyễn Đăng Hưng, thanh tra ĐH mở TP.HCM phát hiện hàng loạt sai phạm, vụ GS Đàm Khải Hoàn “bằng Tiến sĩ Y khoa giá 200 triệu”, vụ mua điểm tại ĐH Quy Nhơn, tranh chấp tại ĐH Hoa Sen, ĐH Công nghệ Sài Gòn...

Nhìn từ một góc độ thì có thể cho rằng giáo dục đại học đang có nhiều lộn xộn, ngổn ngang. Nhưng từ khía cạnh tích cực có thể thấy mọi việc trong giáo dục ĐH đang dần được minh bạch hóa, các sự việc được xử lý dựa trên các căn cứ luật pháp, không dựa trên nền văn hóa “duy tình” hay “chín bỏ làm mười” của người Việt.

Dưới đây là ghi nhận ý kiến của các giảng viên, chuyên gia giáo dục về “tín hiệu” này.

Trực tuyến “Lợi nhuận và phi lợi nhuận trong giáo dục”

(NLĐO) – Tọa đàm "Lợi nhuận và phi lợi nhuận trong giáo dục” do Báo Người Lao Động tổ chức đang diễn ra. Báo Người Lao Động Online tường thuật trực tuyến chương trình này, mời bạn đọc theo dõi và đặt câu hỏi cho các khách mời.

Chưa bao giờ khái niệm lợi nhuận và phi lợi chuận lại được nhắc đến nhiều như thời gian qua, khi hàng loạt trường ĐH ở Việt Nam đi theo đường “phi lợi nhuận” gặp nhiều thách thức. Cũng thời điểm này, một số trường ĐH tiếp tục công bố hướng đi “phi lợi nhuận” và cho rằng đó mới là con đường phát triển trường tư.

Clip: Việt Nam đã có mô hình Đại học phi lợi nhuận?

Phát biểu của TS Nguyễn Đức Nghĩa, P.GĐ Đại Học Quốc Gia Tp.HCM và các chuyên gia khác.
Nguồn: http://tv.nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/viet-nam-da-co-mo-hinh-dai-hoc-phi-loi-nhuan-5002.htm
Xem thêm: Chuyên gia Trần Đức Cảnh: Việt Nam hiện chưa có đại học phi lợi nhuận

Chính sách nhà nước sẽ được cụ thể hóa theo từng loại trường, nếu...?

(GDVN) - Nếu các tiêu chí, quy định phân biệt được trường lợi nhuận và không vì lợi nhuận rõ ràng hơn thì chính sách nhà nước sẽ được cụ thể hóa tốt hơn.

Khái niệm trường lợi nhuận và không vì lợi nhuận với bậc đại học, cao đẳng hiện nay còn nhiều ý kiến khác nhau. Cơ bản đều đồng ý rằng xuất phát từ những quy định, các tiêu chí phân biệt đến nay là chưa rõ ràng, cần thiết có một Điều lệ các trường hoạt động theo từng mô hình.

Trường vì lợi nhuận giống với doanh nghiệp công nghệ cao

Chẳng qua là dị ứng với “mùi tiền”

(TBKTSG) - Các quan điểm ủng hộ một môi trường giáo dục phi lợi nhuận vẫn đang giằng co với quan điểm cho rằng những nhà đầu tư hoàn toàn có lý do chính đáng khi muốn kiểm soát tài sản, doanh nghiệp của mình để nó đem lại hiệu quả mà vẫn đảm bảo lợi ích tốt nhất cho khách hàng.

Theo quan điểm của người viết bài này, một đại học tư thục “vướng mùi tiền” (theo cách gọi ghét bỏ và mang tính châm chọc của nhiều người) là lẽ đương nhiên, cũng như một bệnh viện tư nhân, một hiệu sách tư nhân, thậm chí, một nghĩa địa tư nhân... kinh doanh đều vì lợi nhuận. Không thể quy kết những loại hình kinh doanh này là “kém nhân văn”, “nặng mùi tiền”, hay “vô đạo đức” nếu chúng hoạt động hợp pháp, đem lại lợi ích thiết thực cho khách hàng (những người sử dụng sản phẩm, dịch vụ), đóng góp tích cực cho xã hội, cộng đồng, và góp phần đáng kể cho ngân sách nhà nước (thông qua việc nộp thuế).

Nếu cho rằng một môi trường giáo dục có dính dáng đến tiền bạc, lợi nhuận sẽ làm méo mó hình ảnh ngành giáo dục, sẽ ảnh hưởng xấu đến chất lượng tuyển sinh, đào tạo, cấp bằng... thì cũng có thể nói luôn, ngành y tế (với phòng khám, bệnh viện tư), ngành văn hóa (với nhà sách, các loại hình nghệ thuật, giải trí tư nhân), các dịch vụ xã hội (chăm sóc người già, trẻ em), thậm chí cả nghề dạy học, nghề viết sách... cũng có thể bị coi là như vậy. Vì tất cả đều liên quan đến lợi nhuận, thu nhập, hiệu quả kinh tế, tức liên quan đến... tiền.

Chưa công nhận HĐQT được bầu tại đại hội cổ đông bất thường ĐH Hoa Sen

(GDVN) - Sở GD-ĐT TP.HCM vừa có văn bản gửi ông Nguyễn Trung Đức, Thành viên HĐQT Trường ĐH Hoa Sen về việc chưa công nhận HĐQT ĐH Hoa Sen mới được bầu hôm 2/8.

Sở GD-ĐT TP.HCM vừa có văn bản gửi ông Nguyễn Trung Đức, Thành viên HĐQT Trường Đại học Hoa Sen về việc chưa công nhận HĐQT ĐH Hoa Sen theo đại hội cổ đông bất thường ngày 2/8.

Theo văn bản này, Sở cho biết có nhận tờ trình số 04/2014 – CV – ĐHHS ngày 6/8 của ông Nguyễn Trung Đức gửi báo cáo tổng quát về đại hội cổ đông bất thường năm 2014 trường ĐH Hoa Sen đề nghị UBND TP.HCM xem xét ra quyết định công nhận HĐQT Trường ĐH Hoa Sen nhiệm kỳ II (2012-2017). Đồng thời Sở cũng nhận văn bản số 829/ĐHHS-HĐQT ngày 4/8 về việc kiến nghị HĐQT đại hội đồng cổ đông bất thường của ông Trần Văn Tạo, Chủ tịch HĐQT ĐH Hoa Sen cùng 4 thành viên HĐQT và 3 thành viên Ban kiểm soát ký tên với nội dung đề cập đến tính bất hợp pháp của đại hội đồng cổ đông bất thường và không thống nhất vốn sở hữu cổ phần của từng cổ đông.

Theo đó, nhằm có cơ sở để xem xét tính hợp lệ hợp pháp của Đại hội cổ đông, Sở GD-ĐT TP.HCM đã đề nghị ông Nguyễn Trung Đức cùng với HĐQT và các cổ đông giải quyết để thống nhất tỷ lệ vốn của từng cổ đông cũng như vốn của trường.

Giáo dục đại học thực sự là một thị trường

Giáo dục đại học là một thị trường thực sự và cần rất ít sự can thiệp của Nhà nước. PGS Trần Ngọc Anh (ĐH Indiana - Mỹ) nêu quan điểm như vậy trong chương trình "Đối thoại chính sách". Trong khi đó, GS Ngô Bảo Châu (ĐH Chicago - Mỹ), và PGS Đỗ Quốc Anh (Học viện Nghiên cứu chính trị Paris - Pháp) thì thận trọng hơn.

Trong chương trình Đối thoại chính sách của Đài Truyền hình Việt Nam phát sóng ngày 13/8, nhóm Đối thoại giáo dục đã đề cập tới các vấn đề nóng của giáo dục hiện nay: kỳ thi quốc gia, thị trường giáo dục, tạo nguồn nhân lực.

Buổi đối thoại diễn ra với sự dẫn dắt của biên tập viên Quang Minh và 3 khách mời. Dưới đây là thảo luận về "thị trường giáo dục".